Chacruna: Wat Is Het, Hoe Werkt Het en Wat Zijn de Risico’s?

Chacruna (Psychotria viridis) is een tropische plant die vooral bekend is als ingrediënt van ayahuasca. De bladeren bevatten DMT, een krachtige psychedelische stof. Toch veroorzaakt het simpelweg innemen van chacruna normaal gesproken niet dezelfde effecten als ayahuasca.

Dat komt doordat DMT bij orale inname snel door het lichaam wordt afgebroken. In traditionele ayahuasca wordt een DMT-bevattende plant zoals chacruna daarom gecombineerd met een plant die deze afbraak tijdelijk remt, meestal Banisteriopsis caapi.

Let op: deze informatie is uitsluitend bedoeld voor educatieve doeleinden en is geen medisch advies. Ayahuasca kan ernstige interacties hebben met medicijnen en kan extra risico’s opleveren bij bepaalde lichamelijke en psychische aandoeningen.

Wat is chacruna?

Chacruna (Psychotria viridis) is een struik uit de Rubiaceae-familie. Tot deze plantenfamilie behoort ook koffie. De struik kan enkele meters hoog worden. De bladeren groeien tegenover elkaar aan de takken en zijn meestal ongeveer 5 tot 15 centimeter lang.

Chacruna komt van nature voor in tropische delen van Midden- en Zuid-Amerika. De plant is vooral sterk verbonden met het Amazonegebied, waar hij binnen verschillende inheemse tradities al lange tijd wordt gebruikt. Chacruna is vooral bekend omdat de bladeren N,N-dimethyltryptamine bevatten, beter bekend als DMT.

Wat is DMT?

DMT is een psychedelische stof die sterke veranderingen in waarneming, gedachten en bewustzijn kan veroorzaken. De stof komt van nature voor in verschillende plantensoorten, waaronder Chacruna en Jurema (Mimosa hostilis).

De hoeveelheid DMT in chacruna kan per plant verschillen. Daarom is het niet verstandig om één vast percentage te gebruiken voor alle chacrunaplanten.

Belangrijk is dat DMT bij normale orale inname snel wordt afgebroken door het enzym monoamine-oxidase, vooral MAO-A. Daardoor veroorzaakt chacruna op zichzelf normaal gesproken niet dezelfde langdurige psychedelische effecten als ayahuasca.

Waarom worden chacruna en Banisteriopsis caapi gecombineerd?

Traditionele ayahuasca bestaat vaak uit een combinatie van twee soorten planten:

• een DMT-bevattende plant, zoals chacruna;
• een MAO-remmende plant, meestal Banisteriopsis caapi.

Banisteriopsis caapi bevat onder andere de beta-carbolinen harmine en harmaline. Deze stoffen remmen MAO-A tijdelijk en reversibel. Hierdoor wordt DMT minder snel afgebroken en kan er na orale inname voldoende van de stof beschikbaar blijven om sterke psychoactieve effecten te veroorzaken.

Wat is ayahuasca?

Ayahuasca is een plantenbrouwsel dat al lange tijd wordt gebruikt door verschillende inheemse gemeenschappen in het Amazonegebied. Het kan onderdeel zijn van spirituele, ceremoniële en traditionele genezingspraktijken.

Tegenwoordig worden ook buiten Zuid-Amerika ayahuascaceremonies en retraites georganiseerd. Modern gebruik buiten het Amazonegebied is echter niet automatisch hetzelfde als traditioneel of ceremonieel gebruik binnen inheemse culturen.

Meer weten over ayahuasca? Lees hier onze blog: Wat is ayahuasca?

Kun je chacruna kweken?

Psychotria viridis is een tropische plant en kan worden vermeerderd uit zaad of stekken. Stekken worden vaak als een eenvoudigere methode beschreven.

Verse zaden kunnen langzaam ontkiemen. Het ontkiemingsproces kan meerdere maanden duren en de kiemkracht kan afnemen wanneer zaden oud zijn of verkeerd zijn opgeslagen.

Omdat de plant van oorsprong uit een tropisch klimaat komt, heeft hij warmte en een voldoende hoge luchtvochtigheid nodig.

Wat zijn de risico's van Chacruna?

Het is belangrijk om onderscheid te maken tussen chacruna op zichzelf en combinaties waarbij de afbraak van DMT wordt geremd.

Bij normale orale inname wordt DMT uit chacruna grotendeels snel afgebroken. De risico’s veranderen wanneer DMT wordt gecombineerd met MAO-remmende stoffen, omdat de psychoactieve werking dan veel sterker kan worden.

Mogelijke effecten van DMT-bevattende combinaties zijn onder andere veranderingen in de waarneming, sterke emoties, angst, paniek, verwarring en lichamelijke effecten zoals veranderingen in bloeddruk en hartslag.

Chacruna en medicijnen

Vooral combinaties met MAO-remmende stoffen kunnen belangrijke wisselwerkingen veroorzaken met medicijnen. Dit geldt met name voor geneesmiddelen die invloed hebben op serotonine of andere monoaminen.

Sommige antidepressiva en andere serotonerge middelen kunnen in combinatie met MAO-remming gevaarlijke reacties veroorzaken.

Gebruik je medicijnen? Bespreek het gebruik van DMT-bevattende of MAO-remmende middelen dan altijd eerst met een arts of apotheker. Stop nooit zelfstandig met voorgeschreven medicatie.

Wat is het serotoninesyndroom?

Het serotoninesyndroom is een mogelijk ernstige reactie waarbij er te veel serotonerge activiteit in het zenuwstelsel ontstaat.

Het risico kan toenemen wanneer bepaalde serotonerge geneesmiddelen worden gecombineerd met MAO-remmers.

Mogelijke symptomen zijn onder andere:

• sterke onrust;
• verwardheid;
• overmatig zweten;
• een verhoogde lichaamstemperatuur;
• een versnelde hartslag;
• trillen;
• spierstijfheid of spierschokken.

Een ernstig serotoninesyndroom kan levensbedreigend zijn en vereist directe medische behandeling.

Zijn chacruna en ayahuasca legaal in Nederland?

Bij de juridische status is het belangrijk onderscheid te maken tussen de plant zelf, de stof DMT en een bereid product waarin DMT aanwezig is.

• DMT: N,N-dimethyltryptamine (DMT) staat in Nederland op Lijst I van de Opiumwet. Voor DMT gelden verboden rond onder andere bezit, productie, verkoop, vervoer en invoer.
• Ayahuasca: Een brouwsel of preparaat dat DMT bevat (zoals ayahuasca) valt in Nederland eveneens onder de Opiumwet, omdat het een DMT-bevattend product is.
• De planten: De planten Psychotria viridis (chacruna) en Banisteriopsis caapi staan niet op de lijsten van de Opiumwet. De juridische beoordeling kan echter anders uitpakken wanneer een plant wordt verwerkt tot een extract, capsule of ander bereid DMT-bevattend product.

Wetgeving kan veranderen en verschilt per land. Controleer daarom altijd de actuele lokale wetgeving voordat je chacruna of andere DMT-bevattende planten of producten koopt, bezit, verwerkt of vervoert.